Begraafplaatsen

Recent heeft rechtbank Den Haag een beslissing genomen over de behandeling van gemeentelijke begraafplaatsen voor het BTW-compensatiefonds. De rechtbank hanteert daarvoor een bijzondere redenering en komt tot de conclusie dat een gemeente voor de exploitatie van begraafplaatsen geen recht heeft op bijdrage uit het compensatiefonds. Hoe dat kon kunt u lezen in deze nieuwsbrief.

Een gemeente stelt zich op het standpunt dat de exploitatie van de gemeentelijke begraafplaats een overheidstaak is. De rechtbank laat in het midden of dit juist is en neemt aan dat de gemeente hierbij ‘als overheid’ optreedt. Dankzij deze veronderstelling is de Wet op het BTW-compensatiefonds (hierna: bcf) in beginsel van toepassing. De rechtbank stelt vervolgens vast dat de Wet op de omzetbelasting 1968 (hierna: wet OB) geen vrijstelling kent voor het beheer en de exploitatie van begraafplaatsen, maar dat de staatssecretaris heeft goedgekeurd dat particuliere exploitanten van begraafplaatsen (en crematoria) een vrijstelling mogen toepassen. Vervolgens overweegt de rechtbank dat het haar niet aannemelijk voorkomt dat er particuliere exploitanten van begraafplaatsen zijn die geen gebruik maken van deze goedkeuring. Daaruit trekt de rechtbank de conclusie dat het recht op compensatie is uitgesloten. Er is namelijk sprake van prestaties die, indien zij door een ondernemer worden verricht, zouden zijn vrijgesteld van btw. Hiervoor bestaat geen recht op een bijdrage volgens het bcf.

Commentaar redactie
De eindbeslissing van de rechtbank is juist. Er bestaat geen recht op compensatie. De stapsgewijze redenering naar deze beslissing komt ons echter onjuist voor. De rechtbank geeft zelf aan dat in de parlementaire behandeling van de Wet OB is bevestigd dat de diensten door exploitanten van begraafplaatsen en crematoria zijn vrijgesteld. De Wet op de Lijkbezorging stelt de gemeente enkel verplicht tot het treffen van maatregelen van lijkschouwing of lijkbezorging als niemand anders (nabestaanden) die maatregelen neemt. Voor deze activiteit bestaat wel recht op een bijdrage volgens het bcf. De taakstelling, dat de gemeente maatregelen moeten treffen dat haar inwoners binnen de gemeentegrenzen kunnen worden begraven, gaat echter niet zover dat de gemeente handelt ‘als overheid’. Deze gegevens in aanmerking nemende leidt tot de conclusie dat de gemeente ter zake optreedt als ondernemer met btw-vrijgestelde prestaties. Voor handelingen die een gemeente verricht als btw-ondernemer kan nimmer recht bestaat op compensatie van btw. De uitkomst is gelijk maar de route er naar toe niet.

Bron: Ed Plat, adviseur EFK Belastingadviseurs, kantoor Alkmaar. Voor meer informatie: info@efkbelastingadviseurs.nl, telefoon 072 53 50 525.

Archief